Niezapłacone alimenty- czy można sprzedać wierzytelności alimentacyjne ?

Małgorzata Bętkowska        13 lutego 2017        Komentarze (4)

Brak możliwości uzyskania zasądzonych alimentów to dramat rodzica, na którego w całości spadają koszty utrzymania dziecka, ale również dramat dziecka, które niejednokrotnie nie ma w pełni zaspokojonych potrzeb życiowych. Gdy egzekucja komornicza przeciwko zobowiązanemu do płacenia alimentów okazuje się bezskuteczna, zasądzone alimenty stają się tylko liczbami zapisanymi na papierze.

Jednym ze sposobów spieniężania nieściągniętych wierzytelności jest ich sprzedaż na rzecz firm zajmujących się obrotem wierzytelnościami. Daje to możliwość odzyskania przynajmniej części niespłaconego długu. Niestety, wierzyciele alimentacyjni nie mogą skorzystać z tego rozwiązania. Wymagalne niezapłacone alimenty są niezbywalne.

Przepisy kodeksu cywilnego dają wierzycielowi możliwość swobodnego dysponowania przysługującą mu wierzytelnością,
z pewnymi jednak zastrzeżeniami- przeniesienie wierzytelności nie może sprzeciwiać się  ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. I właśnie z tą właściwością zobowiązania jest największy problem w przypadku wierzytelności alimentacyjnych.

Ponieważ możliwość zbywania wierzytelności alimentacyjnych budziła wiele kontrowersji, w tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt. III CZP 134/10 stwierdzając, że wierzytelność o zapłatę wymagalnych świadczeń alimentacyjnych nie może być przedmiotem przelewu (art. 509 § 1 KC). Ze względu na cel alimentów i treść świadczenia, prawa i obowiązki alimentacyjne mają charakter ściśle osobisty  i są nieprzenaszalne. Dalej Sąd Najwyższy wskazał, że uprawniony nie może zrzec się prawa do alimentacji, nawet za zapłatą jednorazowej skapitalizowanej kwoty przyszłych świadczeń, ani zbyć innej osobie zarówno samego prawa do alimentacji, jak i wymagalnych już rat alimentacyjnych. Nie jest też dopuszczalne przejęcie obowiązku alimentacyjnego przez inną osobę, chociaż typowe świadczenie alimentacyjne w postaci określonej sumy pieniężnej dłużnik alimentacyjny może spełnić za pośrednictwem osoby trzeciej. To tyle jeśli chodzi o teorię.

Czy jest to prawidłowe rozwiązanie?  W wielu przypadkach sprzedaż wierzytelności alimentacyjnych mogłaby być jedynym sposobem na odzyskanie jakichkolwiek pieniędzy z tytułu zasądzonych alimentów. Można spotkać poglądy teoretyków prawa opowiadające się za dopuszczalnością zbywania wymagalnych już rat alimentacyjnych. Niestety, w świetle przytoczonej uchwały Sądu Najwyższego, sprzedaż wierzytelności alimentacyjnych nie jest to możliwa.

{ 4 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Robert Luty 13, 2017 o 10:59

Tak samo jest z niezbywalnością wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę. Chciałbym usłyszeć kiedyś racjonalnie brzmiąca argumentację, że te zakazy maja sens.

Odpowiedz

Tymon Luty 13, 2017 o 12:49

Jaka szkoda, że nie jest możliwy skup takich długów… Na pewno rynek obrotu wierzytelnościami by miał sporo świeżego powietrza :)

A jak Pani myśli, czy jest szansa na zmianę za kilka lat? Czy orzecznictwo w tym zakresie może się zmienić?

Tymon

Odpowiedz

Małgorzata Bętkowska Luty 13, 2017 o 16:15

Moim zdaniem nic nie wskazuje na to, aby orzecznictwo w tym zakresie miało się zmienić. Jeżeli ma Pan taką możliwość proszę zapoznać się z uzasadnieniem uchwały Sądu Najwyższego, na którą się powołałam we wpisie. Jest wiele argumentów przemawiających za tym, aby wierzytelności alimentacyjne były niezbywalne. Nie zmienia to jednak mojego stanowiska. Uważam, że priorytetem powinna być szansa odzyskania przez uprawnionego jakiejkolwiek kwoty z tytułu należnych mu alimentów, a niejednokrotnie byłby to możliwe tylko w przypadku zbycia wierzytelności.

Odpowiedz

Mateusz Luty 14, 2017 o 19:59

Potencjalnie można by było sprzedaż taką wierzytelność, ale w praktyce nigdy o tym nie słyszałem, więc odpowiedziałbym na pytanie w tytule – nie ;]

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis: